Khám phá Hyperlogy Fraud Detection – giải pháp kết hợp Rules-based và trí tuệ nhân tạo AI giúp ngân hàng phát hiện giao dịch bất thường, chấm điểm rủi ro và chủ động ngăn chặn gian lận theo thời gian thực.
Khi tốc độ thanh toán đòi hỏi năng lực phòng chống gian lận chủ động hơn
Trong bối cảnh thanh toán tức thời (Real-time Payment) phát triển bùng nổ, các hình thức lừa đảo và gian lận giao dịch trực tuyến ngày càng trở nên tinh vi. Tốc độ luân chuyển dòng tiền cũng đặt ra thách thức ngày càng lớn đối với công tác giám sát và phòng chống gian lận: khi một giao dịch đáng ngờ được phát hiện sau khi tiền đã chuyển đi, việc xác minh và thu hồi có thể trở nên khó khăn hơn.
Các biện pháp kiểm soát truyền thống, vốn phụ thuộc nhiều vào danh sách tài khoản đã được cảnh báo hoặc việc rà soát sau giao dịch, có thể chưa đủ để nhận diện những phương thức gian lận mới. Đặc biệt, các hành vi sử dụng nhiều tài khoản trung gian, luân chuyển tiền qua nhiều lớp hoặc tạo ra những giao dịch riêng lẻ có vẻ bình thường đòi hỏi ngân hàng phải phân tích được cả bối cảnh và mối liên hệ giữa các giao dịch.
Thực tế đó đặt ra một yêu cầu cấp thiết cho các ngân hàng và tổ chức tài chính: Không thể chỉ trông chờ vào các danh sách cảnh báo tập trung (vốn chỉ nhận diện tài khoản sau khi đã bị báo cáo), mà phải chủ động phát hiện và ngăn chặn rủi ro ngay từ bên trong luồng giao dịch của chính mình.
Thấu hiểu bài toán sống còn này, Hyperlogy mang đến giải pháp Hyperlogy Fraud Detection – giải pháp thông minh giúp các ngân hàng phát hiện và đánh giá rủi ro ngay trong luồng giao dịch, theo thời gian thực, trước khi lệnh chuyển tiền hoặc thanh toán được gửi ra hệ thống bên ngoài.
>> Đọc thêm: Hyperlogy đồng hành cùng NAPAS nâng cấp thành công Hệ thống thanh toán chuyển tiền nhanh quốc gia NAPAS 2.0
Bối cảnh thị trường & Áp lực tuân thủ Quy định dành cho Ngân hàng
Các ngân hàng tại Việt Nam đang phải đối mặt với áp lực kép từ thực tế gian lận và các quy định pháp lý ngày càng siết chặt:
- Thực trạng gian lận phức tạp: Hàng nghìn tỷ đồng thiệt hại mỗi năm từ lừa đảo trực tuyến. Các thủ đoạn như lập tài khoản ảo, gom tiền nhiều tầng, quay vòng dòng tiền diễn ra chỉ trong vài giây.
- Chuẩn mực tuân thủ gắt gao: Hàng loạt văn bản pháp lý ban hành như Quyết định 2345/QĐ-NHNN (về xác thực sinh trắc học), Thông tư 50/2024/TT-NHNN và Thông tư 77/2025/TT-NHNN đòi hỏi ngân hàng phải nâng cao năng lực an toàn, an ninh bảo mật dịch vụ ngân hàng trực tuyến.
- Kết nối hệ thống SIMO: Việc tham gia hệ thống giám sát tài khoản nghi ngờ gian lận (SIMO – hợp tác cùng NAPAS) đã giúp chặn hàng nghìn tỷ đồng giao dịch nghi ngờ. Tuy nhiên, để bảo vệ uy tín thương hiệu và tài sản của khách hàng một cách toàn diện, mỗi ngân hàng cần có giải pháp Fraud Detection nội bộ mạnh mẽ, tự động hóa để chủ động phát hiện rủi ro từ sớm.
Hyperlogy Fraud Detection – Kiểm soát rủi ro ngay trong luồng giao dịch
Hyperlogy Fraud Detection là giải pháp hỗ trợ ngân hàng phát hiện, đánh giá và xử lý các giao dịch có dấu hiệu bất thường theo thời gian thực. Giải pháp kết hợp hai phương pháp bổ trợ cho nhau: hệ thống quy tắc nghiệp vụ (Rules-based) và trí tuệ nhân tạo (AI), giúp ngân hàng vừa kiểm soát các kịch bản gian lận đã biết, vừa nhận diện những mối liên hệ và hành vi đáng ngờ khó phát hiện bằng các quy tắc đơn lẻ.
Giải pháp có thể tích hợp tại lớp điều phối và kết nối giao dịch của ngân hàng như Payment Hub, ESB hoặc API Gateway, phối hợp với hệ thống Core Banking và các kênh giao dịch hiện có. Nhờ đó, các lệnh giao dịch có thể được đánh giá trước khi gửi đến những hệ thống thanh toán bên ngoài như NAPAS, CITAD, SWIFT hoặc các đơn vị trung gian thanh toán, tùy theo kiến trúc và phạm vi tích hợp của từng ngân hàng.
1. Đánh giá giao dịch và đưa ra quyết định theo thời gian thực
Khi tiếp nhận một lệnh giao dịch, hệ thống thu thập các thông tin cần thiết như tài khoản, số tiền, thời điểm, kênh giao dịch và thiết bị. Dữ liệu được đối chiếu với danh sách đen/danh sách trắng, các quy tắc nghiệp vụ và điểm rủi ro do mô hình AI cung cấp.
Dựa trên kết quả đánh giá, hệ thống có thể đưa ra các hành động phù hợp với chính sách của ngân hàng:
- Cho phép: Giao dịch đáp ứng các điều kiện kiểm soát và được tiếp tục xử lý.
- Cảnh báo: Gắn cờ giao dịch có dấu hiệu bất thường để bộ phận quản trị rủi ro theo dõi.
- Tạm giữ, xác minh: Giữ lệnh chờ phê duyệt hoặc yêu cầu xác thực bổ sung nếu được cấu hình.
- Chặn: Từ chối giao dịch có mức độ rủi ro đáp ứng điều kiện chặn trước khi lệnh được gửi đi.
Cơ chế này giúp ngân hàng chủ động lựa chọn cách xử lý theo mức độ rủi ro, thay vì áp dụng một phương thức kiểm soát giống nhau cho mọi giao dịch.
2. Hyperlogy Fraud Detection kết hợp Rules-based và AI để nhận diện nhiều dạng gian lận
Rules-based – Kiểm soát các kịch bản đã biết
Bộ máy quy tắc cho phép ngân hàng xây dựng các điều kiện kiểm soát dựa trên hạn mức giao dịch, tần suất, khung giờ, tài khoản nhận tiền, kênh giao dịch hoặc các tiêu chí nghiệp vụ khác. Ngân hàng cũng có thể quản lý danh sách đen/danh sách trắng và thiết lập ngưỡng riêng cho từng phân khúc khách hàng hoặc kênh giao dịch.
Thông qua cổng quản trị, đội ngũ nghiệp vụ có thể cấu hình quy tắc mà không cần viết mã cho từng thay đổi. Quy trình phê duyệt hai bước Maker–Checker, quản lý phiên bản và nhật ký kiểm toán giúp tăng cường khả năng kiểm soát, truy vết và giải trình quyết định.
AI – Phân tích hành vi và mối liên hệ giữa các tài khoản
Trong khi Rules-based xử lý các điều kiện đã được xác định, các mô-đun AI bổ sung khả năng phân tích những dấu hiệu bất thường phức tạp hơn, bao gồm:
- Nhận diện giao dịch lệch khỏi thói quen và hồ sơ hành vi thông thường của khách hàng.
- Phân tích mạng lưới tài khoản để phát hiện các tài khoản trung gian, dòng tiền gom – phân tán hoặc vòng chuyển tiền đáng ngờ.
- Chấm điểm rủi ro giao dịch và tài khoản dựa trên dữ liệu được cung cấp.
- Hỗ trợ gợi ý các quy tắc mới từ những mẫu gian lận được phát hiện và xác minh.
Việc kết hợp hai phương pháp giúp mở rộng khả năng phát hiện, đồng thời duy trì cơ chế kiểm soát rõ ràng đối với các quyết định xử lý giao dịch.
3. Phân tích mạng lưới để phát hiện các mối liên hệ đáng ngờ
Một giao dịch riêng lẻ có thể không thể hiện đầy đủ dấu hiệu gian lận. Tuy nhiên, khi đặt giao dịch đó trong mạng lưới liên kết giữa nhiều tài khoản, những mẫu hành vi bất thường có thể trở nên rõ ràng hơn.
Mô-đun phân tích mạng lưới của Hyperlogy Fraud Detection hỗ trợ nhận diện các mẫu như một tài khoản nhận tiền từ nhiều tài khoản khác nhau trong thời gian ngắn, tiền được chuyển tiếp qua nhiều tầng trung gian, dòng tiền quay vòng giữa các tài khoản hoặc những nhóm tài khoản có mối liên hệ đáng ngờ.
Thông tin về mạng lưới tài khoản, kết hợp với điểm rủi ro và các quy tắc nghiệp vụ, cung cấp thêm cơ sở để đội ngũ quản trị rủi ro điều tra, đánh giá và đưa ra quyết định phù hợp.
4. Tăng quyền chủ động cho đội ngũ quản trị rủi ro
Bên cạnh khả năng xử lý giao dịch, giải pháp cung cấp cổng quản trị phục vụ cấu hình quy tắc, giám sát vận hành và xử lý các trường hợp bị cảnh báo hoặc chặn.
Các chức năng quản trị bao gồm quản lý quy tắc theo quy trình Maker–Checker, theo dõi giao dịch bị chặn, tra cứu lịch sử quyết định, quản lý phiên bản cấu hình, ghi nhận nhật ký kiểm toán và tổng hợp báo cáo vận hành.
Nhờ đó, ngân hàng có thể tăng tính chủ động trong việc điều chỉnh chính sách kiểm soát theo yêu cầu nghiệp vụ, đồng thời duy trì khả năng truy vết khi cần rà soát hoặc giải trình một quyết định.
5. Tích hợp linh hoạt, chú trọng tính liên tục của dịch vụ
Fraud Detection được thiết kế để kết nối với lớp tích hợp giao dịch hiện hữu của ngân hàng, qua đó hỗ trợ kiểm tra các lệnh đến từ nhiều kênh như Mobile Banking, Internet Banking, ngân hàng điện tử doanh nghiệp, ATM/POS, QR và các kênh tích hợp khác, tùy theo phạm vi triển khai.
Kiến trúc có thể mở rộng theo tải thông qua nhiều phiên bản xử lý song song. Cơ chế xử lý khi xảy ra quá thời gian hoặc sự cố được cấu hình theo chính sách của ngân hàng nhằm hạn chế nguy cơ làm gián đoạn dịch vụ.
Giải pháp cũng hỗ trợ triển khai trên hạ tầng ngân hàng, đáp ứng yêu cầu về kiểm soát dữ liệu và vận hành theo mô hình được thống nhất trong dự án.
Lý do các Ngân hàng lựa chọn giải pháp Hyperlogy Fraud Detection
Là công ty công nghệ tiên phong với hơn 23 năm kinh nghiệm đồng hành cùng ngành Tài chính – Ngân hàng, giải pháp Fraud Detection của Hyperlogy sở hữu những ưu thế vượt trội:
- Hiệu năng cao, siêu tốc: Đưa ra quyết định trong vài chục mili giây, đảm bảo không làm gián đoạn hay trải nghiệm kém cho khách hàng.
- An toàn tuyệt đối: Tự động chuyển sang chế độ dự phòng theo chính sách khi gặp sự cố, tuyệt đối không làm treo lệnh giao dịch của ngân hàng.
- Một điểm tích hợp cho mọi kênh: Tích hợp duy nhất tại Payment Hub/ESB để bảo vệ tất cả các kênh giao dịch hiện hữu và tương lai.
- Dữ liệu lưu trữ nội bộ (On-premise): Triển khai trực tiếp trên hạ tầng của ngân hàng, tuân thủ nghiêm ngặt bảo mật dữ liệu quốc gia cùng đội ngũ kỹ sư hỗ trợ 24/7 ngay tại Việt Nam.
- Kinh nghiệm thực chiến: Năng lực triển khai hệ thống lõi xử lý giao dịch lớn đã được chứng minh qua các dự án hạ tầng thanh toán cấp quốc gia như NAPAS 2.0 và hệ thống ngân hàng số tại nhiều ngân hàng hàng đầu.
Hyperlogy: Năng lực thực chiến đồng hành cùng khối Bank – Finance
Thành lập từ 2003, với hơn 23 năm kinh nghiệm đồng hành cùng ngành tài chính – ngân hàng, Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ Ứng dụng Toàn cầu (Hyperlogy Corporation) đã và đang khẳng định năng lực và tầm nhìn của mình qua nhiều dự án lớn cho các tổ chức tài chính – ngân hàng hàng đầu tại Việt Nam như: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank), Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV), Ngân hàng TMCP Quân đội (MB), Ngân hàng TMCP An Bình (ABBANK), Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB), Ngân hàng TMCP Bảo Việt (BAOVIET Bank), Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS),…và nhiều đơn vị uy tín khác.
Không nằm trên lý thuyết, Hyperlogy tự hào sở hữu đội ngũ chuyên gia công nghệ cao, am hiểu sâu sắc nghiệp vụ ngân hàng và năng lực làm chủ các giải pháp công nghệ tiên tiến nhất: Hệ sinh thái giải pháp của Hyperlogy có khả năng mở rộng lớn bao gồm cả về khối lượng lẫn tính năng giải pháp theo yêu cầu. Giải pháp kết nối với Hệ sinh thái Ngân hàng số đa kênh Smart Digital Bank cho phép tùy biến giải pháp, linh hoạt điều chỉnh để đáp ứng với đặc thù kinh doanh của ngân hàng.
